Mobbing i dyskryminacja w miejscu pracy – rozpoznawanie, reagowanie i przeciwdziałanie w świetle zmian przepisów

Celem szkolenia jest przygotowanie uczestników do rozpoznawania sygnałów mobbingu, dyskryminacji i naruszania godności oraz odróżniania ich od konfliktu, konstruktywnej informacji zwrotnej i uzasadnionego egzekwowania obowiązków. Uczestnicy przećwiczą reagowanie z perspektywy pracownika, świadka i przełożonego oraz zaplanują działania profilaktyczne w swojej organizacji.

Szkolenie uwzględnia porównanie dotychczasowych regulacji z nowelizacją ogłoszoną w Dz.U. z 2026 r. poz. 1046, która wchodzi w życie 5 listopada 2026 r. (Państwowa Inspekcja Pracy). W edycjach realizowanych przed tą datą nowe rozwiązania są omawiane jako przygotowanie do zmiany, a nie jako przepisy już obowiązujące.

Korzyści

Po szkoleniu uczestnicy będą potrafili:

• Rozpoznawać ryzyko: identyfikować niepożądane zachowania i sygnały eskalacji, bez pochopnego przypisywania etykiety „mobbing”.
• Rozróżniać sytuacje: analizować różnice między konfliktem, dyskryminacją, naruszeniem godności, mobbingiem i prawidłowym działaniem zarządczym.
• Reagować adekwatnie: wybierać sposób działania odpowiedni do swojej roli, poziomu ryzyka i dostępnych ścieżek zgłaszania.
• Rozmawiać z szacunkiem: stawiać granice, udzielać informacji zwrotnej i egzekwować ustalenia bez poniżania i personalnych ocen.
• Porządkować informacje: opisywać zdarzenia językiem faktów, oddzielać obserwacje od interpretacji i przygotować rzeczowe zgłoszenie.
• Wspierać profilaktykę: wskazywać luki w zasadach komunikacji, przyjmowaniu zgłoszeń i działaniach zapobiegawczych oraz przygotować plan usprawnień.

Metody

• Formuła warsztatowa: około 70% czasu merytorycznego przeznaczone na analizę przypadków, ćwiczenia, symulacje i ich omówienie; krótkie wprowadzenia prawne służą rozwiązywaniu konkretnych sytuacji.
• Studia przypadków: praca na przykładach relacji przełożony–pracownik, pracownik–pracownik i zespół–przełożony, również w komunikacji mailowej i na czacie.
• Trening rozmów: ćwiczenia w parach i trójkach, ze zmianą ról oraz informacją zwrotną według prostych kryteriów.
• Narzędzia do wykorzystania po szkoleniu: karta opisu zdarzeń, schemat pierwszej rozmowy, lista pytań do analizy sytuacji i lista kontrolna działań profilaktycznych.
• Sprawdzenie umiejętności: krótki test sytuacyjny oraz zadanie praktyczne obejmujące rozpoznanie ryzyka i wybór reakcji.

Program

Moduł 1: Mobbing i dyskryminacja: co rozpoznawać i co zmienia nowelizacja?

60 minut

• Mapa pojęć: mobbing, dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia, molestowanie, molestowanie seksualne, nierówne traktowanie i naruszenie godności.
• Porównanie definicji: dotychczasowe przesłanki obejmują uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie; od 5 listopada 2026 r. definicja opiera się na uporczywym nękaniu, rozumianym jako zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe, z wyłączeniem incydentów (PIP: dotychczasowe zasady, ustawa, art. 1 pkt 5).
• Nowe elementy ochrony: katalog przejawów mobbingu, brak konieczności wykazania zamiaru nękania oraz dyskryminacja przez założenie i przez skojarzenie (ustawa, art. 1 pkt 1 i 5).
• Odpowiedzialność i terminy: od 5 listopada 2026 r. minimalne zadośćuczynienie za mobbing wynosi sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia; nowe przepisy materialne obejmują również uporczywe nękanie rozpoczęte wcześniej i trwające po wejściu ustawy w życie (ustawa, art. 1 pkt 5 oraz art. 3).
• Ćwiczenie „Jakich faktów nam brakuje?”: analiza krótkich opisów i formułowanie pytań potrzebnych do odpowiedzialnej oceny sytuacji.

Moduł 2: Wymaganie, krytyka czy przekroczenie granicy?

70 minut

• Zarządzanie z szacunkiem: wyznaczanie zadań, kontrolowanie wykonania, egzekwowanie terminów i korygowanie błędów.
• Treść i forma komunikatu: różnica między informacją o zachowaniu a oceną osoby; rozmowa indywidualna a publiczne komentowanie pracownika.
• Sytuacje niejednoznaczne: pomijanie w komunikacji, żarty, izolowanie, nadmierna kontrola, ograniczanie dostępu do informacji i nieuzasadnione utrudnianie pracy.
• Incydent również wymaga uwagi: wyłączenie zachowań incydentalnych z nowej definicji mobbingu nie oznacza, że nie mogą one naruszać dóbr osobistych pracownika (ustawa, art. 1 pkt 5, nowe brzmienie art. 94³ § 3).
• Ćwiczenie „Ta sama sprawa, inny komunikat”: zamiana wypowiedzi poniżających lub oskarżających na konkretne oczekiwania, fakty i uzgodnienia.
• Rezultat: zestaw komunikatów pozwalających być stanowczym bez naruszania godności.

Moduł 3: Sygnały ostrzegawcze i rola świadków

60 minut

• Wczesne rozpoznawanie: obserwowanie zachowań i zmian w relacjach bez stawiania diagnoz na podstawie pojedynczej informacji.
• Perspektywy uczestników sytuacji: osoba doświadczająca zachowań, świadek, przełożony i osoba, której dotyczy zgłoszenie.
• Warunki organizacyjne: analiza niejasnych ról, przyzwolenia na agresywną komunikację, milczenia zespołu i braku bezpiecznej ścieżki zgłoszenia.
• Ćwiczenie „Moment na reakcję”: rozpoznanie sygnałów w rozwijającym się scenariuszu oraz dobór bezpiecznego działania świadka.
• Rezultat: mapa możliwych reakcji, z uwzględnieniem sytuacji, w których bezpośrednia konfrontacja nie jest bezpieczna.

Moduł 4: Reagowanie i dokumentowanie: od pierwszego sygnału do zgłoszenia

90 minut

• Stawianie granic: nazwanie zachowania, wskazanie jego wpływu i sformułowanie oczekiwania, jeżeli sytuacja pozwala na bezpieczną rozmowę.
• Opis zdarzeń: daty, kontekst, konkretne słowa i działania, dostępne materiały oraz świadkowie; rozdzielanie faktów i interpretacji.
• Wybór ścieżki: zgłoszenie zgodnie z procedurą organizacji, poszukiwanie wsparcia i omówienie możliwości pomocy zewnętrznej.
• Bezpieczne dokumentowanie: ostrożność w udostępnianiu danych, korespondencji i informacji o osobach zaangażowanych.
• Symulacja „Co zrobię jako pracownik lub świadek?”: przygotowanie komunikatu i zgłoszenia na podstawie opisu sytuacji.
• Rezultat: rzeczowa notatka oraz plan kolejnych kroków, bez wymogu samodzielnego przesądzania kwalifikacji prawnej.

Moduł 5: Przyjęcie zgłoszenia i profilaktyka, która działa w praktyce

100 minut

• Pierwsza rozmowa: słuchanie, pytania o fakty i potrzeby, wyjaśnienie dalszych kroków; bez bagatelizowania, obwiniania i obiecywania absolutnej poufności.
• Bezstronność: ochrona uczestników postępowania, unikanie przesądzania winy, ograniczenie dostępu do informacji i monitorowanie ryzyka odwetu.
• Nowy zakres działań pracodawcy: systematyczna prewencja, wykrywanie, właściwe reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem (ustawa, art. 1 pkt 5).
• Regulacje wewnętrzne: od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ma określić reguły, procedury i częstotliwość działań w regulaminie, jeżeli nie określono ich w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy; ustawa przewiduje sześciomiesięczny termin dostosowania regulacji, do 5 maja 2027 r. (ustawa, art. 1 pkt 6–7 oraz art. 4, Serwis Służby Cywilnej).
• Ćwiczenie „Zgłoszenie na biurku”: przeprowadzenie pierwszej rozmowy oraz zaplanowanie działań organizacyjnych.
• Rezultat: lista kontrolna profilaktyki i obsługi zgłoszeń, obejmująca odpowiedzialności, komunikację, wsparcie i przegląd skuteczności.

Moduł 6: Utrwalenie i plan wdrożenia

40 minut

• Test sytuacyjny: rozpoznanie ryzyka i dobór sposobu reagowania.
• Zadanie praktyczne: analiza przypadku oraz przygotowanie pierwszego komunikatu i kolejnych kroków.
• Plan zastosowania: trzy konkretne działania do wdrożenia w ciągu 30 dni.
• Podsumowanie: co uczestnik może zrobić sam, co wymaga decyzji pracodawcy, a co specjalistycznego wsparcia.

Harmonogram:

•  8.00 – 9.00 – Moduł 1: Mobbing i dyskryminacja: co rozpoznawać i co zmienia nowelizacja?
• 9.00 – 10.10 – Moduł 2: Wymaganie, krytyka czy przekroczenie granicy?
• 10.10 – 10.30 – przerwa kawowa
• 10.30 – 11.30 – Moduł 3: Sygnały ostrzegawcze i rola świadków
• 11.30 – 13.00 – Moduł 4: Reagowanie i dokumentowanie: od pierwszego sygnału do zgłoszenia
• 13.00 – 13.40 – przerwa obiadowa
• 13.40 – 15.20 – Moduł 5: Przyjęcie zgłoszenia i profilaktyka, która działa w praktyce
• 15.20 – 16.00 – Moduł 6: Utrwalenie i plan wdrożenia

Cena:

• Cena za udział w szkoleniu online to 690 zł netto od osoby
• Cena za udział w szkoleniu stacjonarnie to 790 zł netto od osoby

Do powyższych cen należy doliczyć obowiązujący podatek VAT 23%.
Cena dla opłacających szkolenie w min. 70% ze środków publicznych – VAT zw.